TypeScript: Enkapsulacja

3.8+

0:00W tej lekcji kontynuujemy temat klas, a konkretnie poruszymy ważny temat

0:04programowania obiektowego oraz samych klas jakim jest tzw.

0:09enkapsulacja lub też hermetyzacja danych.

0:12Czyli inaczej mówiąc chodzi o kontrolę dostępu do klas oraz metod.

0:17Mamy tutaj przykład, na którym już

0:18pracowaliśmy i jak widzisz znajduje się tutaj słowo kluczowe private.

0:22Dzięki niemu właśnie określamy sposób dostępu do tych danych. I tutaj warto

0:27wiedzieć, że ten dostęp możemy kontrolować na kilka sposobów.

0:30Domyślnie zarówno właściwości, jak i metody posiadają status public, czyli inaczej

0:35mówiąc dostęp do nich jest dowolny zarówno wewnątrz klasy, jak i na zewnątrz.

0:40Drugą opcją jest wykorzystana tutaj przeze mnie opcja private.

0:43Oznacza ona, że właściwość bądź metoda jest dostępna wyłącznie wewnątrz danej klasy.

0:49I swoją drogą za chwilę pokażę Ci jak to działa w praktyce.

0:51Tymczasem mamy jeszcze trzecią opcję: protected. I tej akurat nie omówimy w tej lekcji

0:57ze względu na to, że jest to temat dotyczący dziedziczenia klas.

1:00Powiem tylko, że w skrócie chodzi o to, że klasy mogą po sobie dziedziczyć i zmienna,

1:05która ma ustawiony status protected jest dostępna wewnątrz danej klasy oraz

1:09wewnątrz klas, które dziedziczą po tej klasie.

1:12Wiem, że na ten moment może to być dla

1:14Ciebie niejasne, ale jeżeli masz już pojęcie na temat programowania

1:17obiektywnego z pewnością wiesz co mam na myśli.

1:20Tymczasem ostatnią opcją, którą również

1:22możemy podciągnąć pod kontrolę dostępu jest opcja readonly.

1:26I w niej dokładnie jak nazwa wskazuje

1:28chodzi o to, że wartość takiej właściwości nie może zostać zmodyfikowana.

1:33Tymczasem do naszej dyspozycji jest jeszcze opcja static.

1:36I w niej akurat chodzi o to, że właściwość bądź metoda danej klasy jest dostępna bez

1:41konieczności tworzenia instancji tej klasy,

1:44czyli możemy odwołać się do nich bezpośrednio na klasie.

1:47Jakkolwiek to teraz brzmi obiecuję, że za chwilę stanie się to jasne.

1:51No bo zobaczmy sobie na pierwszy przykład.

1:54Domyślnie zarówno metody, jak i właściwości które dodajemy do klasy są ustawiane jako

1:59publiczne i nawet mogę pokazać to na przykładzie.

2:03Dodajmy nową właściwość do naszej klasy,

2:05czyli będzie to gatunek typu string, którego wartość ustawię z pomocą

2:10konstruktora. Na tym etapie TypeScript od razu przypomina mi, że muszę tutaj

2:14ustawić również drugi argument, więc zrobię to zgodnie z jego zaleceniem.

2:19Teraz, skoro właściwość którą mamy tutaj jest publiczna, mogę uzyskać do niej dostęp

2:24odwołując się do niej w następujący sposób.

2:27Bo zobacz: nieco wyżej mamy tutaj obiekt zawierający te dwie właściwości, więc mogę

2:32teraz po prostu po kropce odwołać się do tej właściwości.

2:35No i oczywiście otrzymaliśmy wartość tej

2:37właściwości pomimo tego, że znajdujemy się poza klasą movie.

2:41Sytuacja jednak zmienia się w momencie

2:43gdybyśmy chcieli w ten sam sposób odczytać drugą właściwość tego obiektu, czyli title.

2:49Zwróć uwagę, że TypeScript

2:50informuje nas o tym, że nie możemy odczytywać prywatnych właściwości klas,

2:54natomiast ostatecznie i tak skrypt został wykonany.

2:58Wynika to z faktu, że prywatne właściwości klas faktycznie nie istnieją w samym

3:03JavaScripcie, ale co ciekawe już wkrótce ma się to zmienić.

3:07Mianowicie w dniu nagrywania tego filmu na trzecim etapie procesu TC 39 znajduje się

3:13proposal dotyczący właśnie między innymi prywatnych właściwości klas.

3:17Tutaj akurat, z tego co widziałem, zapis będzie nieco inny.

3:21Zwróć uwagę, że aktualnie wykorzystujemy tutaj #.

3:24To, kiedy taka opcja będzie dostępna w samym JS trudno jeszcze przewidzieć,

3:29natomiast całkiem możliwe, że w momencie gdy będziesz oglądał ten film

3:32opcja ta będzie już dostępna. W każdym razie

3:35korzystając z TypeScriptu do tej opcji masz dostęp już teraz.

3:39Oczywiście pamiętaj o tym, że to

3:41sprawdzanie jest dostępne na poziomie pisania kodu i w momencie gdy uruchamiamy

3:45ten skrypt on po prostu działa, i dane te są dostępne poza naszą klasą.

3:50Mało tego dostępność ta dotyczy nie tylko odczytywania, ale również modyfikowania

3:55wartości. Przywrócę tutaj opcje public a następnie zmodyfikuje wartość tej

4:00właściwości. Zwróć uwagę, że faktycznie zmiany te zostały zastosowane.

4:05Jeżeli teraz z jakiegoś powodu chciałbym

4:08zablokować zmiany tej właściwości, mógłbym tutaj ustawić ponownie opcję na private

4:13i dzięki temu na zewnątrz tej klasy nie mam

4:16już dostępu do tej właściwości. Ale nadal nic nie stoi na przeszkodzie, abym

4:20zmodyfikował wartość tej właściwości wewnątrz klasy. Czyli teraz jeżeli wywołam

4:25metodę getTitle to otrzymamy zmieniony tytuł.

4:28W przypadku gdyby interesowało mnie zablokowanie modyfikowania tej właściwości

4:32również wewnątrz klasy mógłbym tutaj po prostu dodać słowo kluczowe readonly.

4:38Dzięki temu TypeScript już teraz informuje mnie o tym, że nie mogę zmienić

4:42tej właściwości. W tym wszystkim istotne jest tylko tutaj to, abyś pamiętał o kolejności,

4:47czyli w momencie gdy interesuje Cię dodanie opcji readonly,

4:51dodaj ją dopiero po słowie kluczowym private, protected lub static.

4:55No i właśnie skoro jesteśmy już przy static to dodajmy sobie kolejną właściwość

5:00naszego obiektu, którą właśnie poprzedzimy słowem kluczowym static.

5:04Tak przygotowana właściwość jest dostępna

5:06poza tą klasą, bez konieczności tworzenia nowej instancji.

5:10Zobaczmy co to oznacza w praktyce, tylko usunę tę linię oraz ten cały obiekt.

5:16Teraz wystarczy, że po prostu odwołają się

5:18do naszej klasy a następnie do tej właściwości.

5:22Jak widzisz jej wartość została odczytana

5:24poprawnie i jest to w niektórych przypadkach niesamowicie przydatne.

5:28Odczytanie takiej wartości bez słowa kluczowego static nie jest tutaj możliwe.

5:33Swoją drogą warto dodać, że to słowo kluczowe możemy wykorzystywać zarówno

5:37w przypadku właściwości oraz metod.

5:40Chyba zgodzisz się ze mną, że kontrola dostępu do

5:43właściwości oraz metod klasy jest niesamowicie prosta. Wystarczy tylko

5:48zapamiętać te słowa kluczowe oraz ich znaczenie.

5:51No i warto też pamiętać o tym, aby w ogóle je dodawać.

5:54W tej lekcji to już wszystko co miałem do powiedzenia i zapraszam Cię do kolejnej.