Dostępność stron WWW
3 godz. 32 min · HTML i CSS · Full-stack i Programowanie
Wojciech PołowniakSr. Fullstack EngineerHTML został wynaleziony już w 1989 roku i jest on podstawą tworzenia stron internetowych do dziś. W ciągu ponad 30 lat społeczność programistów tworzących strony internetowe odkrywała coraz to nowe problemy w tworzeniu treści pod unikalne medium jakim jest internet. Jednak na przełomie dekad społeczność zdaje się zapominać o pierwotnych założeniach sieci - treści dostępnych dla każdego. W czasach gdy nowe JavaScriptowe frameworki stawiają... developer experience ponad user experience, paradoksalnie - jest coraz mniej stron internetowych, które są szybkie oraz dostępne dla szerokiej grupy odbiorców.
Dostępność w tym kontekście to tworzenie rozwiązań, z których korzystać może każdy - niezależnie od tego czy zapomniał słuchawek, niedowidzi, zepsuła mu się myszka czy mówi w innym języku. To także troska o użytkownika bez względu na jego potencjalne ograniczenia. Przekłada się to bezpośrednio na ilość osób, które mogą skorzystać z Twojej strony WWW. To właśnie przedstawimy Ci w tym kursie - poznasz techniki tworzenia stron internetowych, które z założenia dbają o użytkownika i pozostawiają kontrolę w jego rękach. Dowiesz się też jaki ma to wpływ dla biznesu czy Ciebie - jako użytkownika sieci.
Troska o użytkownika to dobry User Experience - co z kolei tworzy przywiązanie do produktu. Ale mniej oczywistymi aspektami dostępności jest wpływ na pozycjonowanie stron internetowych. Poprzez korzystanie z semantycznych znaczników i jawne wyrażanie treści poprzez markup możemy - jako przyjemny efekt uboczny - wpłynąć na silniki wyszukiwarek internetowych, by pojawiać się w wynikach wyżej niż dotychczas.
Niestety, łatwo jest tworzyć strony niedostępne - głównie ze względu na niewiedzę. W kursie zrozumiesz najczęściej popełniane błędy dostępności, przez które Twoje treści mogą nie docierać do Twoich potencjalnych użytkowników, oraz dowiesz się jak tworzyć te same rozwiązania w sposób dostępny.
Jesteś znudzony tym, co oferuje Front-End? Każdy framework brzmi jak koło wynajdywane na nowo? Wątek dostępności to zupełnie nowy poziom postrzegania produktu i pracy na rzecz użytkownika. Ilość potencjalnych przypadków do rozwiązania, jeśli chodzi o formę konsumpcji treści przez użytkownika, jest ogromna - możesz ponownie rozpalić swoje zainteresowanie web developmentem!
Aby móc efektywnie skorzystać z tego kursu, potrzebujesz podstawowej wiedzy na temat HTML i CSS. Przyda się również znajomość języka angielskiego, ale nie jest to obowiązkowe, pojedyncze zwroty są tłumaczone na bieżąco.
W tej lekcji opowiem troszkę o aspektach
moralnych związanych z dostępnością czyli dlaczego warto tworzyć rozwiązania
które są dostępne które spełniają ideę accessibility generalnie
tworzymy interfejsy i nasze aplikacje internetowe produkty dla ludzi
użytkownikiem końcowym jest faktycznie człowiek no i człowiek
jako istota posiada pięć zmysłów te pięć zmysłów no
to oczywiście kolejno zmysł węchu zmysł słuchu wzroku smaku
no i dotyku tutaj ten dotyk możemy jeszcze podciągnąć pod zdolności
motoryczne o ile zmysł węchu i smaku do produktów
technicznych takich jak strony internetowe aplikacje no za bardzo
się nie aplikuje i może i lepiej no to zmysł słuchu i
wzroku razem z dotykiem są zmysłami z których korzystamy
na codzień przeglądając internet korzystając z aplikacji na telefonie na
komputerze i w idealnym środowisku w idealnym scenariuszu nasz użytkownik końcowy
będzie w stanie korzystać ze wszystkich tych zmysłów czyli ze zmysłu
dotyku wzroku i słuchu natomiast często zdarza
się tak że no niestety nasz użytkownik nie ma dostęp do wszystkich z nich na
przykład nie ma dostępu do zmysłu słuchu kiedy może się tak stać na przykład jeżeli
jedziemy metrem no i oglądamy jakiś filmik ale akurat nie wzięliśmy słuchawek
a nie chcemy faktycznie przeszkadzać innym osobom w metrze i chcemy faktycznie
usłyszeć coś z tego wideo zrozumieć jego treść no to możemy
polegać tylko i wyłącznie na zmyśle wzroku więc jeżeli nie ma w danym
wideo napisów nie będziemy w stanie zrozumieć jego treści ponieważ będziemy
widzieli tylko ruszając się usta osoby które coś gestykulują bądź
po prostu pokaz slajdów w tym momencie wpadamy w tak zwaną chwilową
niepełnosprawność to znaczy nie mamy dostępu do wszystkich naszych zmysłów
przeglądając dany produkt no i oczywiście to jest tylko jeden ze scenariuszy
w których nie mamy zmysłu słuchu są też scenariusze
że dysponujemy tylko i wyłącznie zmysłem słuchu i zmysłem dotyku
na przykład ja noszę okulary mam też astygmatyzm więc
jeśli czasami zdarzy mi się że zapomnę okularów albo zgubię
je uszkodzę je w jakiś kolwiek sposób wtedy przeglądanie stron internetowych
na przykład jest dla mnie bardzo trudne ponieważ jakby całość
zlewami się w taką nie ostrą rozmazaną masę
z której ja próbuję odczytać jakieś treści no i wtedy mogę albo
próbować jeżeli jestem na urządzeniu dotykowym zbliżyć je za pomocą gestu
pinch to zoom za pomocą rozszerzania palców no i wtedy oczywiście
tekst jest większy jestem w stanie przeczytać fragment strony w
przeglądarce mogę zwiększyć font-size za pomocą jakiegoś skrótu klawiszowego
za pomocą lupy w interfejsie natomiast gdy takie sytuacje
się zdarzają też padam w tak zwaną chwilową niepełnosprawność
no i jeśli chodzi o zmysł dotyku no to możemy również
tego doświadczyć jeśli na przykład zepsuje nam się myszka a nie posiadamy touchpada
albo po prostu nie korzystamy też z żadnego urządzenia dotykowego no
to wtedy jesteśmy zmuszeni nawigować się za pomocą klawiatury jeżeli wiemy jak natomiast niestety
wiele stron internetowych nie jest dostosowana do nawigacji klawiaturą no
i chcąc kupić na przykład cokolwiek z jakiegokolwiek serwisu aukcyjnego
w internecie możemy nie być w stanie po prostu przejść całego
procesu płatności ponieważ w którymś momencie strona jest niedostępna nie
reaguje na klawiaturę nie widzimy gdzie się znajdujemy tak naprawdę poruszamy
się trochę po omacku no i być może jesteśmy zmuszeni przełożyć zakup
aż kupimy nową myszkę czy po prostu wejdziemy z innego urządzenia
z tym że te wszystkie chwilowe niepełnosprawności nie są chwilowe
dla części naszych użytkowników osoby niepełnosprawne zmagają
się z tego typu problemami na co dzień i to co dla nas jest chwilową niewygodą
dla nich jest po prostu rzeczywistością w związku z czym moralnym
jest z punktu widzenia dewelopera designera aby faktycznie
tworzyć rozwiązania które będą dostępne i które będą pokrywały
różne tego typu problemy z dostępem oczywiście są różne
rozwiązania tak samo jak jest pinch to zoom na smartfonach są inne rozwiązania
które ułatwiają dostęp do treści osobom niepełnosprawnym są
to na przykład czytniki ekranowe i ja teraz zaprezentuję jak działa
czytnik ekranowy generalnie jest to narzędzie które czyta treść
na przykład na stronie internetowej czy w aplikacji za pomocą takiego syntezowanego
głosu no i możemy się dzięki temu poruszać po tej stronie no to tu jest artykuł
że smashing magazine generalnie też o dostępności i ja
korzystam z rozszerzenia blindify dla firefoxa jest to rozszerzenie
generalnie mojego autorstwa możecie je uruchomić za pomocą skrótu klawiszowego
option command b i w tym momencie mamy jakby symulacje tego
co widzi osoba niewidoma czyli po prostu robi nam się czarny ekran i
my musimy się po takiej stronie nawigować jak się po takiej stronie nawigować możemy
skorzystać właśnie z czytnika ekranowego ja teraz uruchomię voice over czyli budowane
czytnik ekranowy dla urządzeń uruchomianych na mac os-ie
no i generalnie po włączeniu czytnika ekranowego syntezowany
głos będzie prezentował co się na danej stronie znajduje teraz odpalę go
no i możemy się oczywiście
za pomocą skrótów klawiszowych nawigować
po takim produkcie no i jeżeli produkt jest zaprojektowany odpowiednio dobrze
to będziemy w stanie na przykład kupić dany produkt na którym nam zależy
to ja spróbuję sę troszkę poruszać
h t t p s
tak możemy nawet czytać pojedyncze literki generalnie wrócimy do tematu
czytników ekranowych w kolejnych lekcjach natomiast warto też po prostu pamiętać
że sa różnego rodzaju narzędzia które pomagają
w dostępie do informacji które my naszym produktem próbujemy dostarczyć
i te narzędzia też potrzebują pewnych informacji od nas jeżeli
chodzi o strony internetowe no to musimy dać używać semantycznych tagów musimy używać
odpowiednich atrybutów musimy upewnić się że nasze aplikacje działają na
klawiaturę i to co warto tutaj jeszcze zaznaczyć nie tylko
osoby niewidome korzystają z czytników ekranowych ja na przykład korzystam
z czytników ekranowych jeśli czytam jakiś artykuł po angielsku no to włączam
sobie często właśnie czytnik z kilku powodów doświadczam wtedy zjawiska immersji
czyli czytam tekst i ten tekst jest mi również czytany więc ja lepiej
ten tekst rozumiem no i jest mi łatwiej też poznawać nowe
słownictwo i od razu znając poprawną wymowę ponieważ nie
jest jakaś nowa technologia ona jest już z nami spokojnie kilkanaście
lat czytniki ekranowe z reguły są tworzone pierwotnie pod język
angielski więc też się tutaj nie obawiam że robot źle mi coś przeczyta więc jest to po
prostu bardzo dobre narzędzie jeżeli chcemy się na przykład uczyć języka i wiemy że mamy taką możliwość
z tym że jeżeli niestety nasza strona będzie źle zaprojektowana no to czytniki ekranowe
nie będą niektórych rzeczy mówić czasami będą mówiły za dużo będziemy mieli tutaj taką
jakby szum informacyjny więc po prostu trzeba pamiętać
o tym że my tworzymy dla użytkowników i nie powinniśmy ograniczać się tylko do
najbardziej standardowej konwencjonalnej techniki przeglądania
internetu jakim jest powiedzmy wzrokowa za pomocą kursora
w systemie operacyjnym tylko też pamiętać o urządzeniach dotykowych to jest
już oczywiście standard na dzień dzisiejszy urządzenia dotykowe nawigacja
klawiaturą nawigacja głosem też są już takie techniki poruszania
się po różnych interfejsach i to faktycznie bezpośrednio przekłada
się też na korzyści dla naszego produktu o czym powiem w następnej lekcji