Dostępność stron WWW
3 godz. 32 min · HTML i CSS · Full-stack i Programowanie
Wojciech PołowniakSr. Fullstack EngineerHTML został wynaleziony już w 1989 roku i jest on podstawą tworzenia stron internetowych do dziś. W ciągu ponad 30 lat społeczność programistów tworzących strony internetowe odkrywała coraz to nowe problemy w tworzeniu treści pod unikalne medium jakim jest internet. Jednak na przełomie dekad społeczność zdaje się zapominać o pierwotnych założeniach sieci - treści dostępnych dla każdego. W czasach gdy nowe JavaScriptowe frameworki stawiają... developer experience ponad user experience, paradoksalnie - jest coraz mniej stron internetowych, które są szybkie oraz dostępne dla szerokiej grupy odbiorców.
Dostępność w tym kontekście to tworzenie rozwiązań, z których korzystać może każdy - niezależnie od tego czy zapomniał słuchawek, niedowidzi, zepsuła mu się myszka czy mówi w innym języku. To także troska o użytkownika bez względu na jego potencjalne ograniczenia. Przekłada się to bezpośrednio na ilość osób, które mogą skorzystać z Twojej strony WWW. To właśnie przedstawimy Ci w tym kursie - poznasz techniki tworzenia stron internetowych, które z założenia dbają o użytkownika i pozostawiają kontrolę w jego rękach. Dowiesz się też jaki ma to wpływ dla biznesu czy Ciebie - jako użytkownika sieci.
Troska o użytkownika to dobry User Experience - co z kolei tworzy przywiązanie do produktu. Ale mniej oczywistymi aspektami dostępności jest wpływ na pozycjonowanie stron internetowych. Poprzez korzystanie z semantycznych znaczników i jawne wyrażanie treści poprzez markup możemy - jako przyjemny efekt uboczny - wpłynąć na silniki wyszukiwarek internetowych, by pojawiać się w wynikach wyżej niż dotychczas.
Niestety, łatwo jest tworzyć strony niedostępne - głównie ze względu na niewiedzę. W kursie zrozumiesz najczęściej popełniane błędy dostępności, przez które Twoje treści mogą nie docierać do Twoich potencjalnych użytkowników, oraz dowiesz się jak tworzyć te same rozwiązania w sposób dostępny.
Jesteś znudzony tym, co oferuje Front-End? Każdy framework brzmi jak koło wynajdywane na nowo? Wątek dostępności to zupełnie nowy poziom postrzegania produktu i pracy na rzecz użytkownika. Ilość potencjalnych przypadków do rozwiązania, jeśli chodzi o formę konsumpcji treści przez użytkownika, jest ogromna - możesz ponownie rozpalić swoje zainteresowanie web developmentem!
Aby móc efektywnie skorzystać z tego kursu, potrzebujesz podstawowej wiedzy na temat HTML i CSS. Przyda się również znajomość języka angielskiego, ale nie jest to obowiązkowe, pojedyncze zwroty są tłumaczone na bieżąco.
Cześć w tej lekcji opowiem ci troszkę o czytnikach
ekranowych czyli generalnie oprogramowaniu które
czyta to co znajduje się na ekranie za pomocą takiego syntezowanego głosu
widzimy po kolei pojedyncze fragmenty strony może nie widzimy ale
są one nam anonsowane zapowiadane no i czytnik ekranowy to
na pewno nie jest e-book to na pewno nie jest kindle to na pewno nie jest
urządzenie z którego my czytamy tekst a często taka opinia istnieje
w internecie więc czytnik ekranowy to właśnie oprogramowanie do
czytania tekstu na głos no i jest bardzo dużo rodzajów
czytników ekranowych w zależności od tego z jakiego systemu operacyjnego
korzystamy możemy wybierać z kilku możliwości no
i jeśli chodzi o windowsa to jest kilka najpopularniejszych
jaws czyli szczęki jest takim czytnikiem ekranowym
który faktycznie jest używany przez osoby które są permanentnie
niewidome ponieważ jest dosyć dobrze wspierany z tego co wiem natomiast
nie jest darmowy jest cenowo dosyć korporacyjny więc
generalnie nie sądzę że jeżeli chcesz krzystać z czytnika
ekranowego tylko i wyłącznie dla jakiś swoich testów własnych
aplikacji no to jaws raczej nie jest dla ciebie ponieważ jest płatny no i z tego co pamiętam licencja
jest też dosyć droga liczona w dolarach i raczej nie
w setkach tylko w większej kwocie tak że jeżeli chodzi o czytnik ekranowy to
jaws na windowsa istnieje i bardzo wielu deweloperów testuję
pod tym kontem strony internetowe no natomiast uważam
że nie jest to jakby entry-level narzędzie czyli takie
początkowe dla osób które dopiero zaznajamiają się z tematem accessibility no
są inne rozwiązania na windowsa kolejnym darmowym tym razem jest
nvda no i nvda możemy pobrać ze strony nvaccess.com
no i obecnie najnowszą wersją jest 2019.3.1
no i możemy nvda pobrać za darmo generalnie
jest opcja dotacji ale nie jest obowiązkowa więc jeżeli chcemy tylko przetestować no
to możemy oczywiście pobrać to oprogramowanie za darmo na windowsa
no i jeżeli uznamy że chcemy wesprzeć projekt na to możemy dać symboliczne
wsparcie nie płacimy za produkt tylko to jest bardziej w formie podziękowania no
i nvda i jaws są takim bardzo często testowanymi
czytnikami ekranowymi jeżeli chodzi o światek accessibility jest też
jedno rozwiązanie które jest natywne dla microsoft windows w wersji
10 jest to narrator narrator jest wbudowanym
w system czytnikiem ekranowym czyli tak naprawdę nie trzeba nawet nic instalować ten
czytnik ekranowy jest dostępny za darmo i możemy sobie zobaczyć jak
z niego korzystać na oficjalnej stronie microsoftu na pewno w sekcji pomocy
w systemie też będzie taka możliwość nie ma za dużo tutoriali
ani artykułów które narratora jakby opisują jak on działa
w konkretnych sytuacjach ale podejrzewam że z biegiem czasu to będzie się zmieniało
i faktycznie im dłużej narrator będzie w obiegu tym częściej
będzie wybierany chociażby przez osoby które nie mają jakichś permanentnych niepełnosprawności
chcą skorzystac z tego typu rozwiązań albo po prostu przez
deweloperów co jest istotne ponieważ jeżeli deweloperzy korzystają z
czytnika ekranowego żeby testować ten czytnik ekranowy de facto staje się coraz lepszy
ponieważ bugi są reportowane naprawiane no i koniec końców może
to być produkt lepszy ja korzystam na co dzień z mac os-a i wbudowanym
czytnikiem ekranowym dla maców jest voiceover ja już korzystałem z
voiceovera w jednej z poprzednich lekcji generalnie uruchamiamy go
za pomocą skrótu klawiszowego command f5 no
i oczywiście jeżeli nie mamy klawiatury z klawiszami funkcyjnymi bądź mamy po prostu
klawiaturę z touch barem musimy też kliknąć fn więc robi się z tego skrót
klawiszowy fn command f5 no i po wpisaniu
tego skrótu klawiszowego
tak no i generalnie
voiceover czyta automatycznie miejsce w którym się znajdujemy jest
to czytnik dla całego systemu nie tylko dla przeglądarki więc jeżeli będziemy nawigować się
po systemie no to oczywiście będzie nam mówił co się dzieje w odpowiednim miejscu w
systemie warto też zwrócić uwagę że czytniki ekranowe reagują dynamicznie
na różne rzeczy czyli jeżeli dostaniemy powiadomienie no to czytnik ekranowy przestanie czytać
to co w tym momencie prezentował czyli jeżeli czytamy artykuł albo jakiś
wiersz cokolwiek no to czytnik ekranowy z reguły przerwie czytanie
i przeczyta treść powiadomienia co może być bardzo irytujące zwłaszcza
jeżeli nasza strona implementuje push notifications no
to warto wziąć to pod uwagę żeby po prostu nie bombardować użytkownika
nowymi powiadomieniami bo o ile jakby użytkownik korzystający z
aspektów wizualnych naszej witryny jest w stanie sobie to kliknąć może nawet nie zwróci
na to uwagi że tam mu jakaś plakietka wyskoczyła no to użytkownik czytnika ekranowego
będzie miał cały kontekst przerwany będzie musiał zamknąć to powiadomienie
jest bardzo duża szansa że tak naprawdę będzie musiał zacząć czytać zdanie
od początku co jeżeli jesteśmy na którymś kroku koszyka to może być naprawdę irytujące
i może zniechęcić po prostu kogoś do do korzystania z naszej strony no i tak samo z
notyfikacjami tak samo sprawa się ma do jakichś alertów
dla jakichś modali wszystkie tego typu rzeczy będą anonsowane przez
screen readery różnego rodzaju generalnie w tym kursie nie będziemy korzystali tak
dużo z voiceovera ponieważ jest on specyficzny dla mac os-a ani nie chcę faktycznie
tworzyć ostatecznego poradnika tylko pod jeden czytnik ekranowy w związku
z czym my będziemy korzystali z czytnika ekranowego który jest cross-platformowy
i ten czytnikiem jest chromevox czyli tak naprawdę rozszerzenie do
chrome które jest czytnikiem ekranowym który jest zawarty w przeglądarce no musimy
zainstalować rozszerzenie ale nie będzie anonsował nam niczego poza
przeglądarką czyli jeżeli dostaniemy jakieś powiadomienie systemowe
to chromevox może to przeczytać ale nie musi tak naprawdę bo to zależy od uprawnień
chromevox będzie nam czytał tylko i wyłącznie strony internetowe krok po kroku no
i możemy wejść sobie na chrome web store'a dodać go do chroma tutaj dostaniemy
modal musimy potwierdzić no
i możemy powiedzieć że nie chcemy teraz synchronizacji no i
możemy tak naprawdę scustomizować od razu naszego chromea klikając tutaj ikoneczkę
tutaj tą ikonkę chromevoxa no i otworzy nam się
menu rozwijane możemy
wejść w options i tutaj możemy wybrać sobie
głos naszego czytnika ekranowego możemy przejrzeć skróty klawiszowe ja
tutaj ustawię głos daniel
tak tak brzmi daniel generalnie
czytnik ekranowy będzie czytał w języku w którym mamy system bądź w którym
mamy przeglądarkę bądź w którym jest tak naprawdę napisana strona internetowa
to oczywiście też trzeba html-u w markupie określić ponieważ
czytnik ekranowy będzie na tym polegał natomiast możemy teraz szybko przetestować
sobie chromevoxa otworzymy nową kartę wpiszemy accessibility i możemy
nawigować się chromevoxem chromevoxa aktywujemy i deaktywujemy za
pomocą skrótów klawiszowych na macu skrót klawiszowy do
jakby wydawania kolejnych sekwencji poleceń to jest control command a
i to jest taki bardzo generyczny skrót no i teraz
jeżeli klikniemy a ponownie to chromevox się wyłączy bądź włączy
tak no i chrome generalnie w momencie
kiedy jest aktywowany możemy nawigować się również za pomocą control command
ta sekwencja jakby ta grupa klawiszy control i command ona będzie się
różnić między systemem operacyjnym tak samo głosy mogą nam się różnić między
systemem operacyjnym ale generalnie logika czytania będzie taka sama na
wszystkich urządzeniach więc to jest fajne ponieważ możemy korzystać z tego samego narzędzia na macu
na windowsie na linuxie co jest bardzo wygodne i po prostu
dobre jeśli chodzi o wstęp do accessibility i propagowanie
tej treści dbania o dostępność w naszej firmie a ludzie mogą pracować na linuxie
mogę na windowsie na macu często jest tak że nie korzystamy z tego samego systemu
operacyjnego więc chromevox jest bardzo fajnym rozwiązaniem no i pokrótce aby
nawigować się po stronie za pomocą chromevoxa musimy użyć control command i strzałka
w górę lub w dół nawigują nas po markupie czy jeżeli teraz kliknę
strzałkę w dół no to przyjdę gdzieś dalej
no coś tam czyta
tak chrome nam czyta generalnie wszystkie po kolei rzeczy nawet mamy tutaj
taki wskaźnik na którym elemencie się obecnie znajdujemy większość
czytników ekranowych udostępnia taką możliwość można ją też wyłączyć no i generalnie możemy się
nawigować po elementach i widzimy że generalnie
będziemy po każdej liście nawigacyjnej się poruszać i będziemy czytali jedno
po drugim jeżeli chromevox czy inny czytnik ekranowy zacznie coś czytać
no to jest opcja zapauzowania go i możemy to zrobić za pomocą controla
jeżeli nie chcemy tego słyczeć klikamy control i
w tym momencie chromevox już tego nie czyta ponowne kliknięcie control
nie spowoduje że będziemy tego czytali od nowa na pewno są do tego skróty klawiszowe
które trzeba sobie skonfigurować ale po prostu możemy też zrobić strzałkę w górę i w dół
no i będzie to się czytało ponownie poza
takim nawigowaniem od góry do dołu każdy czytnik ekranowy
daje też dużo różnych możliwości na przykład nawigacji po nagłówkach nawigacji
po linkach nawigacji po tabelach generalnie po wszystkich tych semantycznych
elementach użytkownik czytnika ekranowego może się nawigować czyli często
jest tak że użytkownik czytnika ekranowego szybciej zobaczy tabelę dotrze
do informacji zawartej w tabeli niż użytkownik wizualny ponieważ
ma do tego skróty klawiszowe i jest to dla niego normalne aby korzystać ze strony
w ten sposób w tym kursie będziemy korzystali właśnie chromevoxa aby zapewnić
tą taką kompatybilność między platformami chromevox jest darmowy działa
ma swoje słabsze strony i lepsze strony ale na
taki bardzo podstawowy wstęp do dostępności na nasze
potrzeby aby naprawić 20% problemów z accessibility i
mieć 80% zysków będzie zdecydowenie wystarczający więc
chromevox to jest nasz screen reader z wyboru na ten kurs
https://www.applevis.com/guides/beginners-guide-using-macos-voiceover
https://support.microsoft.com/en-us/help/22798/windows-10-complete-guide-to-narrator
https://www.nvaccess.org/download/
https://www.freedomscientific.com/products/software/jaws/
https://chrome.google.com/webstore/detail/chromevox-classic-extensi/kgejglhpjiefppelpmljglcjbhoiplfn