Podstawy Programowania: Prawda i fałsz

0:00W tej lekcji zajmiemy się kolejnym typem danych, który z angielskiego nazywa się boolean,

0:04a po polsku często mówi się, że są to wartości bulowskie.

0:08Tak potocznie można to tłumaczyć, a tak

0:10naprawdę chodzi o wartości typu prawda lub fałsz.

0:13Teraz jak się to zapisuje?

0:15Będę chciał żebyśmy sobie wyobrazili troszkę większy program, którego na razie

0:18nie mamy, ale taki który myślę, że jest łatwy do wyobrażenia.

0:21Otóż jeżeli np.

0:22chodzisz po internecie, to często możesz zobaczyć, że wchodzisz na jakąś stronę gdzie

0:26można się zalogować no i widzisz przycisk zaloguj się.

0:29Ale kiedy już się zalogujesz to tego przycisku nie ma.

0:33Wynika to z tego, że w takim kodzie strony internetowej są pewnego rodzaju instrukcje

0:38warunkowe, które sprawdzają czy ktoś jest zalogowany, nie jest, pokaż przycisk zaloguj się. Jeżeli jest nie pokazuj tego przycisku pokaż np.

0:46przycisk wyloguj się. Więc będziemy chcieli sobie utworzyć taką

0:49stałą, którą nazwiemy isLoggedIn, czyli is log in, powiedzmy że

0:54ona nam będzie przechowywać czy ktoś jest zalogowany czy nie. Nie jest zupełnie

0:58istotne na tym etapie jak to sprawdzić, skąd taką wartość weźmiemy itd.

1:02Wyobraź sobie, że mam jakąś funkcję, później o tych funkcjach będziemy mówić i ona nam

1:06odpowiada na jedno pytanie, czy ktoś jest zalogowany czy nie,

1:09zwróć mi prawdę lub fałsz. I taka prawda lub fałsz literalnie wygląda w ten sposób.

1:15Czyli w języku JavaScript i w wielu innych językach zapisujemy to jako true.

1:19Nie jest to w cudzysłowach, bo gdybym to tak

1:21zapisał to byłaby to wartość testowa, w której po prostu wpisałem true,

1:25ale mogłem też wpisać prawda i niczym się to

1:28nie różni od siebie tak naprawdę z punktu widzenia języka.

1:30Natomiast jeżeli piszemy to tak, bez

1:32cudzysłowów, to jest to specjalna wartość, która określa prawdę.

1:38Drugą wartością, która określa fałsz jest

1:40false zapisywane w ten sposób i również jest to specjalna wartość

1:45praktycznie w każdym języku programowania.

1:47One są dostępne zawsze, wszędzie w każdym języku

1:49ewentualnie może to wyglądać trochę inaczej, czasami jest reprezentowana jako 0

1:53lub 1. Natomiast zapiszmy tutaj true. I teraz nasza stała, którą nazwaliśmy isLoggedIn,

2:00mogliśmy ją nazwać dowolnie np.

2:02czyZalogowany przechowuje wartość true.

2:05No i teraz mógłbyś zapytać co z tą wartością możemy zrobić.

2:08I teraz ja muszę niestety troszeczkę

2:10wybiec w przyszłość i pokazać Ci instrukcje warunkowe, o których jeszcze nie mówiliśmy

2:13w kursie, a będzie im poświęcony cały dział,

2:16natomiast bez tego nie jestem w stanie Ci

2:18tak naprawdę pokazać do czego są przydatne wartości prawdziwe i fałszywe, czyli

2:22prawda i fałsz.

2:23Więc wybiegniemy sobie delikatnie w przyszłość. Wyobraź sobie, że mamy właśnie

2:26program, gdzie na pewnym etapie dowiedzieliśmy się czy ktoś jest

2:29delegowany czy nie. W jakiś sposób byśmy to sprawdzili i mielibyśmy stałą która

2:33przechowuje true lub false. O tym już zapominamy.

2:36Wiemy, że tutaj jest wartość odpowiadająca prawdzie czyli albo jest zalogowany albo

2:41nie i na tej podstawie chcę podjąć jakąś decyzję.

2:44Więc stworzylibyśmy instrukcję warunkową o czym jeszcze za kilka lekcji będziemy mówić

2:49i tam trzeba przekazać wartość prawdziwą

2:51lub fałszywą. Więc jeżeli przekażemy wartość tego isLoggedIn tutaj

2:56to jest dokładnie tak samo jak byśmy tutaj wstawili true,

2:58prawda? To jest dokładnie to samo bo już wiesz, że zmienne czy stałe jak tworzymy to

3:02po to, żeby przechowywały jakieś wartości, do tych wartości się można odwoływać.

3:06Więc jeżeli ja tutaj napiszę isLoggedIn

3:09to w tym konkretnym przypadku

3:12podstawiam tutaj true. I tworzymy sobie taki blok, który się

3:16wykona jeżeli jest to prawda. I zrobimy sobie ten consoleLog, który już znasz

3:20i tym razem nie będziemy do niego podstawiać żadnej zmiennej, ale wartość

3:23tekstową, o których już wiesz, wstawimy tutaj bezpośrednio co oczywiście w

3:28każdym miejscu naszego programu również możemy robić. Nie musimy zapisywać wartości

3:32tekstowej zmiennej i potem się do zmiennej odwoływać. Możemy tam gdzie można

3:36przekazywać wartości przekazać albo zmienną albo wpisać taką wartość tak po prostu

3:41literalnie. Więc wpiszemy tutaj zalogowano bo chcemy taki tekst wyświetlić tutaj po

3:46prawej stronie. Zapisuje to i zauważ że ten tekst się tutaj wyświetlił, a to oznacza

3:51tylko tyle, że ta wartość jest to wartość prawdziwa jest tutaj true.

3:56Natomiast możemy również stworzyć blok else, który mówi w przeciwnym wypadku

4:00jeżeli ten warunek się nie wykona, to chcemy wykonać inny blok kodu.

4:04I tutaj piszemy console.log nie zalogowano.

4:09Zapisuje, zauważ że nasz program cały czas

4:11wyświetla zalogowano, bo tutaj mamy wartość true.

4:13Natomiast jeżeli ta stała przyjmie wartość false, czyli nie jest to prawda,

4:20jest to fałsz.

4:20Zauważ, że wyświetliło się nie zalogowano. Czyli poznałeś w tym momencie dwie nowe

4:26wartości jest to prawda lub fałsz i widzisz że one się mogą przydawać

4:30szczególnie w instrukcjach warunkowych, o których jeszcze w tym kursie później powiemy,

4:34bo pozwalają nam determinować jakieś wybory.

4:36Jeżeli ktoś jest zalogowany wykonaj pewien kod np.

4:39na stronie internetowej pokaż przycisk wyloguj, ale jeżeli nie jest zalogowany

4:43czyli w przeciwnym wypadku wykonaj inny kod. My tutaj tylko wyświetliliśmy tekst nie

4:48zalogowano, ale zamiast tego na stronie moglibyśmy pokazać np.

4:52przycisk do logowania czy formularz.

4:54Na koniec muszę Ci powiedzieć o jeszcze

4:56jednej ważnej rzeczy. Otóż mamy w języku JavaScript i w wielu innych językach

5:00wartości określane jako prawdziwe i fałszywe bo true lub false to jest wprost

5:05prawda albo fałsz, ale są też wartości uznawane za fałszywe.

5:09Teraz będę chciał Ci to pokazać. Utworzę zmienną value jak wartość bo chcę tutaj

5:13przedstawić czy wpisać, przypisać jakąś wartość. I przypiszę coś takiego:

5:18pusty ciąg znaków. Może dla Ciebie to

5:20wygląda dziwnie, bo wcześniej pisaliśmy np. Jan,

5:22ale co ważne ciąg znaków może być pusty.

5:25Czyli jest to wartość tekstowa ale ona nie ma w sobie żadnego tekstu.

5:29Taka wartość może się znaleźć w zmiennej z wielu powodów.

5:33Na stronach internetowych na przykład jak ktoś coś wpisuje do formularza i pominie

5:37jakieś pole, nic nie wpisze, to później kiedy możemy odczytywać wartości tych pól

5:41to będziemy mieli właśnie taki pusty ciąg znaków. To jest to co byśmy otrzymali

5:45jeżeli ktoś by nic nie wpisał. I to jest uznawane za wartość fałszywą.

5:49Jeżeli byśmy stworzyli instrukcję warunkową If I podali tam value

5:53i następnie chcielibyśmy wypisać w console.log jeżeli ta wartość jest prawdziwa to

5:58chcielibyśmy wypisać: ta wartość jest prawdziwa,

6:05zapisuje, zauważ że nigdzie się to nie pojawiło.

6:08No i właśnie z jakiego powodu.

6:09Dlatego że w instrukcjach warunkowych, kiedy przekażemy tutaj false,

6:15albo w zasadzie w tym przypadku jeżeli przekażemy tutaj true

6:18ta klinika się pokaże, ale zamiast true możemy

6:21też przekazywać wartości prawdziwe i na odwrót zamiast false możemy przekazywać

6:25wartości fałszywe. I to co jest ważne to w języku JavaScript,

6:28ale podobnie będzie np. w języku PHP,

6:30pusty ciąg znaków jest uznawany za wartość fałszywą.

6:33Zauważ że nam się to tutaj nie wyświetla, ale

6:36wystarczy że w tym pustym ciągu znaków wpisze cokolwiek, nawet jedną literkę,

6:40zapisze i widzimy ta wartość jest prawdziwa. Dlatego, że mamy tutaj już

6:45cokolwiek i to jest zamieniane, można powiedzieć, w tym miejscu na prawdę.

6:49To również będzie bardziej jasne później,

6:51ale pamiętaj że oprócz prawdy i fałszu

6:53również wszystkie wartości są określane jako prawdziwe albo fałszywe.

6:57I teraz będę chciał Ci pokazać jakie

6:59wartości w przypadku języka JavaScript są wartościami fałszywymi.

7:04I wystarczy żebyś zapamiętał te wartości bo

7:06każda inna będzie uznawana za wartość prawdziwą.

7:09Gdyby się znalazła pod jakąś zmienną, którą przekażemy do instrukcji if to wtedy taki

7:13blok kodu się wykona. A więc wartości fałszywe wpiszemy to w

7:18komentarzu, żeby to nam nie psuło w żaden sposób naszego programu.

7:22Wartości fałszywe w przypadku konkretnie języka JavaScript.

7:25Tutaj w komentarzu je wypisze to będzie np.

7:28false taki jak na samej górze w pierwszej linijce widzisz. Następnie zero.

7:32Gdybyśmy postawili tutaj zero albo bezpośrednio albo znalazłoby się to tutaj,

7:37czyli wartość liczbowa ale zero będzie uznawana za fałszywą

7:41i taka klinika kodu by się tutaj nie wykonała, więc zero.

7:44Kolejną wartością fałszywą będzie pusty ciąg znaków, który już Ci przed momentem pokazałem.

7:48Kolejną wartością fałszywą byłby null, o którym jeszcze powiemy.

7:52Kolejną wartością będzie undefined.

7:55O tym też jeszcze będziemy mówić w jednej

7:57z kolejnych lekcji i również wartość NaN czyli not a number. To jest wartość, o której

8:02już powiedzieliśmy w przypadku wartości liczbowych.

8:05Wiem, że na początku przygody z programowaniem to się może wydawać

8:08skomplikowane, ale tutaj warto zapamiętać, że w przypadku języka JavaScript wszystkie te

8:12wartości czyli, albo wartość false, albo wartość liczbowa 0, albo pusty ciąg znaków,

8:18albo null i undefined o który jeszcze będzie albo not a number są uznawane za fałszywe.

8:23I jeżeli jakakolwiek z nich znalazłaby się w zmiennej,

8:25tak jak tutaj w stałej value i następnie to value byśmy podstawili do takiego if, to nam się

8:30taki kod nie wykona bo nie jest to wartość prawdziwa.

8:33Natomiast każda inna wartość czyli np.

8:36ciąg znaków w którym cokolwiek będzie, czy np.

8:39liczba 1, każda inna wartość będzie uznawana za wartość prawdziwą.