Testowanie i Walidacja Pomysłów Biznesowych: Jak przygotować dobrą ankietę

0:02W poprzedniej lekcji rozmawialiśmy o tym, jak przeprowadzić

0:05badania jakościowe, jak przeprowadzić wywiad, który pozwoli nam odkryć potrzeby.

0:09A teraz czas porozmawiać o tym, jak przygotować dobrą ankietę.

0:14Przede wszystkim myślę, że warto je robić.

0:16Tutaj ciekawym case'em jest Netflix, który właśnie w ten sposób odkrył, że

0:21ich klienci w czasie kiedy jeszcze Netflix prowadził wysyłkową obsługę

0:27wynajmu płyt DVD, zapytał klientów, czy byliby zainteresowani tym, żeby

0:32subskrypcyjnie korzystać z właśnie z platformy, na której będą dostępne filmy.

0:36I ta ankieta.

0:37W związku z tym, że przyjęła się z bardzo gorącym, z bardzo gorącym odbiorem w gronie

0:42klientów, wystarczyła, żeby spróbować uruchomić pierwszą wersję streamingu.

0:47Pierwszą wersję Netflixa. Który

0:49myślę, że chyba zgodzicie się ze mną, że

0:51zrewolucjonizował to, w jaki sposób korzystamy z rozrywki w domu.

0:56A wszystko zaczęło się od ankiety.

0:59Czasem nie trzeba dużo, żeby sprawdzić, czy to, co mamy do zaoferowania, ma sens.

1:03I właśnie o tym najwyższy czas porozmawiać.

1:07Przede wszystkim dobrze jest pamiętać, że głównym celem ankiety jest weryfikacja

1:11ilościowa naszych hipotez, naszych założeń.

1:14Sprawdzamy jak duży jest rynek, czy to, co

1:17myślimy, że będzie potrzebne, faktycznie takie będzie.

1:21I to nastawienie ilościowe, to nastawienie na to, żeby coś zmierzyć, jest tym, co

1:26definiuje nasze pytania, a niekoniecznie nastawienie jakościowe.

1:30I warto to rozróżniać, bo badania jakościowe już zrobiliśmy.

1:33A czasem zdarza się tak, że jest taka

1:35tendencja, żeby jeszcze spróbować parę pytań otwartych dorzucić do ankiety.

1:40I potem nie tylko nasi klienci mniej chętnie te ankiety będą

1:44wypełniali, ale też mamy ogrom danych, które trudno jest przeanalizować, które

1:48mogą nas przytłoczyć i które mogą nam wprowadzić pewien szum informacyjny.

1:53O tym, o tym warto pamiętać i

1:56warto też dbać o to, żeby w naszej ankiecie pojawiły się wszystkie pytania,

2:00które posłużą nam do tego, żeby nasz produkt i nasz biznes rozwijać.

2:04Między innymi coś, o czym często zapominamy, pytania demograficzne. One są

2:08nudne, one są powtarzalne, one zawsze wyglądają tak samo, ale właśnie bez nich

2:12trudno nam będzie zidentyfikować persony naszych klientów.

2:15I dlatego od nich warto zacząć naszą

2:18ankietę albo przynajmniej uwzględnić ją w ankiecie.

2:21Jeżeli się boimy, że klienci zrezygnują z wypełniania, jak pytań będzie za dużo.

2:27Pytania zamknięte jako podstawa, jako

2:29właśnie to, co pozwoli nam zweryfikować hipotezy, a ewentualne pytania otwarte

2:34możemy potraktować jako takie pytania uzupełniające.

2:37Tam, gdzie chcemy jeszcze troszeczkę dać

2:39przestrzeni do wypowiedzi, ale niech ich nie będzie za dużo.

2:42Myślę, że taki złoty środek to 2, 3 pytania otwarte, np.

2:47w miejscu, w którym weryfikujemy produkt, w miejscu, w którym weryfikujemy potrzebę.

2:52I trzecie na koniec chcemy jeszcze zapytać

2:54o wszelkie inne pomysły, sugestie, które mogą nam się przydać. Najczęściej

2:59ja tak naprawdę daję tylko to jedno pytanie

3:01na sam koniec. Pytam o te o sugestie, a cała reszta pytań w

3:06ankietach jest pytaniami zamkniętymi lub pytaniami para zamkniętymi, np.

3:11takimi, w którymi chcemy wpisać kwotę w

3:14badaniach pricing'owych, ale o tym więcej w kolejnej lekcji.

3:18To co chcemy zrobić w tych badaniach, to

3:20sprawdzić, jakie decyzje podjęliby nasi klienci.

3:24Tak że wiele tych pytań będzie wskazywało, będzie pozwalało nam zweryfikować, czy to,

3:29co myślimy, że klienci by zrobili, czy produkt, czy np.

3:34cena, którą myślimy, żeby wybrali.

3:36Chcemy sprawdzić, czy faktycznie tak się wydarzy.

3:38Czyli mamy konkretne hipotezy, mamy

3:40konkretne podejrzenia o tym, co robią nasi klienci i chcemy sprawdzić, czy faktycznie

3:46tak wyglądają realia, czy faktycznie mają takie potrzeby, czy te potrzeby są

3:50dla nich faktycznie tak ważne, jak nam się wydaje, że są ważne.

3:54A może też określić, dla kogo te potrzeby są tak ważne?

3:58Mieć solidny dowód na to, kto jest

4:00personą, do której kierujemy się z naszym produktem.

4:04I podobnie jak w wywiadach, tak i tutaj pojawiają się błędy poznawcze.

4:07Pojawia się błąd potwierdzenia.

4:09Kiedy tworzymy ankietę, możemy napisać pytania sugestywne.

4:12Trzeba być na to wrażliwym.

4:14Może się też pojawić

4:16błąd, który polega na tym, że nasi klienci będą chcieli się pokazać w dobrym świetle.

4:20Także warto pod tym kątem weryfikować nasze pytania.

4:24A całą listę wszystkich błędów

4:26poznawczych, które właśnie w tym obszarze mogą się pojawić, jeżeli Was to

4:28szczególnie interesuje, dodałem do załącznika do tej lekcji.

4:32Jest ich sporo.

4:33Myślę, że warto się z tą listą zapoznać i

4:35warto do niej wracać wtedy, kiedy tworzymy nasz, nasz kwestionariusz, bo inaczej

4:41doprowadzimy do sytuacji garbage in, garbage out.

4:44Będziemy mieli niskiej jakości odpowiedzi i w konsekwencji też będziemy

4:48mogli wyciągnąć z nich niskiej jakości wnioski, także o błędach poznawczych.

4:53Gorąco Was zachęcam, żebyście pamiętali.

4:56A sam przebieg projektowania jest bardzo prosty.

4:58Tych ankiet tworzę bardzo dużo, zarówno w czasie badań naukowych, jak i w czasie

5:02weryfikowania kolejnych pomysłów na kolejne produkty.

5:05W pierwszej kolejności zbieramy hipotezy i

5:07założenia i my już je w czasie tego kursu tworzyliśmy

5:10w różnych momentach, zarówno na poziomie persony, jak i na poziomie naszych założeń

5:14biznesowych, na poziomie potrzeb i pragnień naszych klientów.

5:18To są wszystkie rzeczy, które chcemy zweryfikować.

5:21Kiedy je wypiszemy sobie w liście obok, możemy zacząć generować pytania, które

5:25pozwolą nam sprawdzić, czy mamy rację czy nie.

5:28Które pozwolą nam sprawdzić jak duże.

5:31Jak duży jest rynek, jak duża jest potrzeba.

5:34I w trzecim kroku testujemy ankietę.

5:37Ten etap jest bardzo ważny.

5:38On często pokazuje mi, że to,

5:42w jaki sposób myślałem, że pytania będą odebrane, wcale tak nie wygląda.

5:46Tak że warto kilka osób puścić przez ankietę z żywym komentarzem.

5:50Niech mówią na głos to, o czym myślą

5:52wypełniając dane pytania po to, żeby sprawdzić czy dobrze je rozumieją i czy

5:55faktycznie stworzyliśmy tą ankietę tak, że ona jest kuloodporna i

5:59że możemy ją wysyłać bez żadnego komentarza do szerszej grupy odbiorców.

6:05I tutaj przykład takiego.

6:08Jak to wygląda w praktyce.

6:09Właśnie w ostatnim moim case'ie, kiedy tworzyłem badanie

6:13do Pairbuilding'u, gdzie jednym z założeń, które chciałem sprawdzić to to, czy ludzie

6:16faktycznie chcą poświęcać czas na budowanie związku.

6:19Także pytałem o to, ile czasu realnie

6:22poświęcamy na budowanie związku, Na ile chętnie osoby, które wypełniają ankietę

6:27skorzystały z gotowych pomysłów na to jak ten, jak ten czas spędzać i konkretnie już

6:33o ten produkt, o ten pomysł na spędzenie tego czasu.

6:36Czy on jest atrakcyjny?

6:38Na ile chętnie by chciały ten produkt zakupić? Tak że

6:42jedna hipoteza dobrze, żeby była weryfikowana przez kilka pytań.

6:47I jak widzicie te pytania mogą być różnorodne.

6:49Nie ma niestety idealnego wzorca, ale podobnie jak w przypadku wywiadów, tak i

6:53tutaj w załączniku do tej lekcji znajdziecie trochę przykładowych pytań,

6:57które pozwolą Wam złapać inspirację do tego, jak mogą wyglądać Wasze pytania.

7:02Gdy już zbierzemy wyniki, czas na analizę statystyczną.

7:05I tutaj zachęcam.

7:06Jeżeli nie jesteście, nie macie wykształcenia w obszarze analizy

7:10statystycznej, dobrze jest współpracować z kimś w tym zakresie, kto nam dobrze taką

7:14analizę przeprowadzi, sprawdzi korelacje, sprawdzi regresję, sprawdzi jak

7:19poszczególne persony odpowiadały na nasze pytania po to, żeby

7:23jak najwięcej wyciągnąć z tych danych, bo same dane trochę nam podpowiedzą.

7:28Troszkę możemy sobie zrobić podstawowych analiz statystycznych, ale warto

7:32zweryfikować z kimś, kto się na tym zna, na ile nasze dane odpowiadają,

7:37pokazują realia, na ile nasze hipotezy zostały zweryfikowane.

7:41Te koszty nie są tak duże, a faktycznie pozwolą nam sprawdzić to co i dowiedzieć

7:47się to, co pozwoli nam podjąć ważne decyzje dla naszego biznesu.

7:51Dlatego akurat na tym obszarze ja nigdy nie oszczędzam,

7:55a coś co na pewno Wam się przyda to to, że tak jak wywiadach przy wywiadach 2, 3 osoby na

8:00personę wystarczą, tak w przypadku ankiet 20, 30 osób znowu tutaj nie ma

8:06sztywnych danych, ale tak zwykle w badaniach statystycznych się zaleca.

8:09Mamy jedną grupę docelową, którą chcemy sprawdzić.

8:12Te 20, 30 osób z tej grupy nam wystarczy.

8:15Czyli zwykle 5 grup 150 osób na ankietę to nie jest tak dużo.

8:21Myślę, że każdy dla każdego w zasięgu jest

8:23uzyskanie tyle odpowiedzi na Waszą ankietę, tak że nie ma się czego

8:27bać i warto jak najszybciej z tym zaczynać.

8:30Po tym jak już mamy hipotezy, żeby wiedzieć co robić dalej.

8:34I narzędzie, które Wam serdecznie do tego polecam to jest 1ka.

8:39Jest to firma Słoweńska, która

8:42właśnie stworzyła narzędzię do robienia ankiet, ale coś co jest fajnego w tym

8:45narzędziu to to, że możemy zbierać odpowiedzi częściowe.

8:49Czyli możemy tak ułożyć nasze pytania, że nawet jeżeli ktoś w połowie stwierdzi, że

8:53mu się nie chce wypełniać ankiety, to te odpowiedzi się zapiszą.

8:56Tutaj oczywiście trzeba pamiętać o RODO, że w przypadku kiedy

9:01zbieramy dane osobowe naszych klientów, to musimy na samym początku dostać zgodę,

9:06żeby faktycznie te dane zapisywać, nawet częściowe.

9:10Ale zwykle w tych badaniach danych osobowych nie zbieramy.

9:13Jak najbardziej można z takiego narzędzia korzystać.

9:16A często mi się zdarza, że uzyskuję dużo

9:18więcej wyników właśnie również od osób, które nie poświęciły wystarczająco dużo

9:23czasu na badania, szczególnie gdy one są długie.

9:261ka ma jeszcze inną fajną funkcję, która pozwala randomizować pytania, że np.

9:30nie wszystkie się wyświetlają.

9:31Mamy jedną pulę i to się bardzo przydaje przy badaniach pricing'owych.

9:36Ale o tym, o tym w kolejnej lekcji.