Brand Design: Modele komunikacji

0:00Czołem! Witaj

0:04w lekcji, gdzie opowiem ci o czymś, co bardzo pomogło mi w zrozumieniu projektowania

0:09logo i systemów identyfikacji. Chodzi mi tu o modele

0:13komunikacji. Pierwotny model komunikacji, który został określony przez

0:17Arystotelesa, sprawdzał się w retoryce. Uwzględniał

0:22on nadawcę oraz jego mowę, która była kierowana

0:26do odbiorcy. Był to jednak kierunkowy proces, w którym

0:30aktywny nadawca kierował swój komunikat do biernej publiki.

0:34Był to zero-jedynkowy proces, ponieważ publika mogła

0:39wykazać albo zainteresowanie mową nadawcy – wówczas

0:43mowa przynosiła efekt – albo tego zainteresowania nie

0:47wykazać – wtedy mowa nie wywierała żadnego wpływu na

0:51naszego odbiorcę. Model ten nie jest wystarczająco

0:55rozwinięty, abyśmy mogli go w jakiś sposób wykorzystać w projektowaniu graficznym.

1:00I tak dopiero w 1948 roku w

1:05laboratorium Bell Telephone dwóch naukowców C. Shannon

1:09i W. Weaver określiło model komunikowania się, badając

1:14transmisję sygnałów w telefonie i telegrafie. Okazało

1:18się, że gdy w tych modelach zamienimy nadajnik na

1:22nadawcę, a odbiornik na odbiorcę, możemy ten model

1:26także stosować do komunikacji międzyludzkiej. I gdy

1:31model Arystotelesa zakładał tylko komunikat słowny, który nas,

1:35projektantów graficznych, nie do końca interesuje, my

1:39mamy potrzebę przekazywania komunikatu obrazem. I

1:44tak właśnie Shannon i Weaver zaznaczyli w swoim modelu coś, co

1:48nazywali kanałem. Był to nośnik, medium,

1:52w którym przekazujemy naszą wiadomość. Spójrzmy, w jaki sposób

1:57przebiega proces przekazywania komunikatu w tym modelu. Mamy

2:01źródło, które zawiera nasz komunikat. Nadawca przekazuje

2:06go wybranym kanałem. Shannon i Weaver używali telefonu

2:10jako kanału komunikacji, więc ja też wykorzystam go jako przykład.

2:15Dzwoniąc do odbiorcy, przekazujemy mu komunikat w sygnale

2:19telefonicznym, który przebiega po liniach telekomunikacyjnych.

2:23Na liniach jednak mogło dojść do zakłóceń, które

2:27mogły zniekształcić naszą wiadomość. Jest

2:31to szum. Jest to istotny element modeli komunikacji, bo

2:35w znaczny sposób wpływa na ich efektywność.

2:39Jest on także niezwykle istotny w projektowaniu graficznym. Noise,

2:44hałas, szum – jakkolwiek tego nie nazwiemy, są to wszelkie

2:49czynniki, które mogą w jakimś stopniu wpłynąć na odbieranie twoich

2:54zamierzonych wiadomości. W praktyce projektowej może to

2:58być konkurencja naszej marki, mogą to być uwarunkowania

3:02społeczne albo coś tak oczywistego, jak specyfikacja do

3:06druku, a nawet format papieru. Jeśli coś w jakiś

3:10sposób ogranicza odczytanie twojego komunikatu, jest

3:15to właśnie szum. Dopiero po przejściu przez niego, przez szum

3:19i ewentualne zakłócenia, nasza wiadomość trafia

3:23do odbiorcy i teraz dopiero może zostać odczytana. Mamy

3:28więc już model, który w jakimś stopniu możemy przyrównać do projektowania graficznego.

3:33Brakuje tu jednak dwóch istotnych czynników. Pierwszym

3:37z nich jest kodowanie, a drugim informacja

3:41zwrotna, czyli nasz ukochany feedback. Oba te elementy zawierają

3:46się w następnym modelu, jaki chcę z tobą umówić. Model SMCR,

3:50czyli sender, message, channel, receiver, jest to model

3:54komunikacji stworzony przez Davida Berlo, który rozwinął Weavera

4:00o założenie, że wysyłany przez nadawcę komunikat

4:04jest kodowany. Tym razem dla przykładu wykorzystamy

4:08sobie telegraf. Wiadomość wysłana telegrafem jest kodowana

4:13alfabetem Morse'a. Po przejściu przez zakłócenia wiadomość

4:17będzie musiała być najpierw rozkodowana, czyli tłumaczymy kropki,

4:22kreski na litery, które są zrozumiałe dla większości. I dopiero wtedy wiadomość

4:27może być w pełni zrozumiała. Telegram może jest prostym

4:31przykładem, ale jasno i klarownie ilustruje działanie tego modelu.

4:35Tak naprawdę to nie jest istotne, czy mówimy o kropkach, kreskach w

4:39telegrafie, czy na przykład ikonach emoji w sms-ach, kodowanie

4:45dotyczy każdy komunikacji, gdzie wiadomość zostaje w jakiś

4:49sposób zmieniona, nawet jeśli to inne urządzenie

4:53dokonuje tych zmian. I to jest właśnie ciekawe, bo te urządzenia

4:57właśnie umożliwiły rozwój komunikacji z jednokierunkowej w dwukierunkową.

5:02I to właśnie też ten model zakłada przekazanie komunikatu

5:06od nadawcy do odbiorcy oraz informacji

5:10zwrotnej od odbiorcy do nadawcy, co ma niezwykłe znaczenie

5:15przy budowaniu identyfikacji wizualnej. Okej. Mamy te modele i teraz

5:19jak to się wszystko ma do projektowania graficznego? Już wyjaśniam. Wróćmy sobie

5:24do modelu Shannona-Weavera i spójrzmy, jak wygląda. Jak

5:28możemy go sobie użyć w naszej pracy? Załóżmy tutaj,

5:32że naszym źródłem jest marka, a nadawcą jest logo. Zawiera

5:37ono sygnał-komunikat, czyli grupę skojarzeń, jaką

5:41chcemy wywołać w odbiorcy. Kanałem będzie nośnik, na którym występuje

5:45logo. Może to być wizytówka, plakat czy strona internetowa.

5:49Tutaj warto spojrzeć na zakłócenia, bo to one wywierają

5:53wpływ na przepustowość kanału, czyli danego nośnika. Inaczej

5:58wyeksponujemy logo na stronie internetowej, inaczej na wizytówce, a

6:02jeszcze inaczej pokażemy je na witrynie sklepowej. Każdy

6:06z tych kanałów ma swoje ograniczenia, ale i mocne strony. Przez

6:11wizytówkę przedstawimy się osobiście, a logo na witrynie

6:15pomoże nas zlokalizować. Z modelu SMCR

6:19bardzo istotne jest jeszcze przełożenie zasad kodowania na projektowanie graficzne.

6:23Jakby nie patrzeć, to projektowanie znaków, ikon

6:27i piktogramów jest właśnie kodowaniem informacji. Zawieranie

6:32sporej ilości treści w minimalnej w formie zawsze będzie wymagać od nas, aby

6:37jakoś tę treść uprościć. Dzięki kodowaniu

6:41możemy właśnie stworzyć wachlarz skojarzeń i połączeń, które uruchomią

6:45wyobraźnię odbiorcy, budując w nim jakiś wizerunek. Umiejętne

6:51zakodowanie i podsunięcie klucza jest sporym wyzwaniem dla nas,

6:55projektantów. Mamy jednak sporo narzędzi, które

6:59nam mogą w tym pomóc. Część z nich poznamy i wykorzystamy

7:03w tym kursie. Spójrzmy sobie teraz na identyfikację wizualną konferencji Projekcje 2016.

7:07W jaki sposób doszło tutaj do kodowania? Jak wygląda

7:12klucz jak powinno się go rozkodować? Aby

7:16dobrze zakodować wizualność, należy wybrać elementy, które we wspólnej zależności

7:21nasuną nam odpowiednie skojarzenia. Następnie

7:25będzie nam potrzebny klucz. W tym przypadku jest to sposób

7:29kadrowania logo Projekcji na różnych tłach. Rozkodowanie

7:34dokonuje się poprzez korelację między kluczem a zakodowanym

7:38obrazem. Czyli widząc, w jaki sposób funkcjonuje logo Projekcji,

7:43jesteśmy w stanie utożsamić plakat czy wizytówkę

7:47z brandem Projekcji. Modele komunikacji przydają

7:51się, aby zbudować w sobie świadomość, w jaki sposób przebiega

7:55percepcja twojego projektu w głowie odbiorcy. W jaki sposób przeprowadzić

8:01taki projekt, dowiemy się już w następnej lekcji, w której omówimy sobie

8:05proces kreatywny. Zapraszam.