Brand Design: Kwestie formalne cz.2

0:00Witaj w drugiej części, w której omawiamy

0:04kwestie formalne. W tej lekcji wskażę parę aspektów, które

0:08powinny się znaleźć w umowie. Wymienione wskazówki opierają się

0:12głównie o moje doświadczenie projektanta i nie są poradami prawnymi. Jeśli

0:17szukacie bardziej szczegółowych wskazówek, zapraszam

0:21do kursu Prawo dla freelancera na eduweb. Jako

0:25Komunikat od dobrych paru lat korzystamy ze wsparcia

0:29zaufanego prawnika. Bo o ile mniej więcej rozumiem już,

0:33jaka jest różnica pomiędzy zaliczką a zadatkiem, to wplecione

0:37zawiłe formułki prawne mogą znaczyć zupełnie coś innego

0:41niż nam się de facto wydaje. Dlatego pomimo jakiejś świadomości

0:46prawnej konsultujemy niemalże każdą umowę i każdą

0:50wątpliwość z naszym prawnikiem. Tu liczą się niuanse, dlatego polecam

0:54tobie także, abyś się rozejrzał za prawnikiem, który jest

0:58zaznajomiony z prawem autorskim, który pomoże ci dbać o

1:02twoje prawa autorskie i może pomóc ci stworzyć umowę z

1:07odpowiednimi warunkami dla pracy kreatywnej. Solidna umowa według

1:12mnie powinna zawierać przedmiot umowy. Postaraj się opisać

1:17w konkretny sposób, jaki jest zakres twojej pracy. Możesz

1:21wykorzystać listę zagadnień, którą zawarłeś przy wycenie i ofercie. Pamiętaj

1:26także o czynnościach i obowiązkach pobocznych, takich jak

1:30przygotowanie biblioteki plików, forma przekazania ich klientowi. Dzięki

1:35jasnej i klarownej liście projektów i obowiązków łatwiej

1:39będzie sfinalizować projekt i rozwiązać ewentualne nieporozumienia,

1:44jeśli się takie pojawią. To są twoje zobowiązania

1:48dotyczące tego, co ty masz klientowi dostarczyć.

1:52Wynagrodzenie jest to paragraf, który określa, jakie

1:56otrzymasz wynagrodzenie, profity za dostarczenie wyżej

2:00wymienionych zobowiązań. Tak samo jest istotne wypunktowanie

2:05przedmiotów umowy jak określenie dokładnie, co za

2:09nie otrzymasz. Możesz rozłożyć wynagrodzenie na części, gdzie

2:14pierwsza rata najczęściej jest wypłacana przed pracą i bywa

2:18warunkiem jej rozpoczęcia. W praktyce taka forma

2:22zapłaty pozwala projektantom czy studiom graficznym utrzymywać

2:26płynność finansową i jest rekompensatą za czas i

2:30pracę, którą wkładamy na samym początku zlecenia. Wtedy

2:35to też tworzy się najbardziej wartościowy walor

2:39projektu, czyli idea, wizja, dlatego taka forma wypłacenia

2:43wynagrodzenia jest efektywna. Jeśli podzieliłeś

2:47wynagrodzenie na dwie części, druga jest uregulowana

2:51po zakończeniu projektu, ale przed przekazaniem plików. Podobnie

2:56jak w przypadku pierwszym, kiedy nie rozpoczniesz pracy przed

3:00otrzymaniem zadatku, wypłacenie drugiej części wynagrodzenia jest

3:05warunkiem przekazania biblioteki plików czy praw autorskich. W

3:11tym paragrafie przenosimy prawa autorskie do używania projektu na

3:15polach zawartych w umowie na naszego klienta. Tu

3:19także przenosimy prawa majątkowe do naszych projektów, czyli to, że

3:23klient może czerpać korzyści finansowe z używania projektu

3:27graficznego, który dla niego zrobiliśmy. Istotne jest zawarcie zapisu,

3:32że przeniesienie praw następuje dopiero w chwili w wypłacenia

3:37pełnego wynagrodzenia. Tutaj także deklarujemy, że projekty

3:41wykonane przez nas, nie są obciążone prawami osób

3:45trzecich i sami jesteśmy autorami projektów. To nic dziwnego, że

3:49relacje klient-projektant czasami się rozchodzą.

3:54Tak po prostu bywa, że w pewnym momencie nawet

3:58pomimo najszczerszych chęci dwóch stron nie udaje nam się dogadać. Prezentujemy

4:03klientowi kolejne oraz kolejne warianty i opcje,

4:07ale nadal coś nie siedzi. Dochodzi do impasu i co wtedy? Wówczas

4:12przydaje się taki zapis w umowie jak rejection fee. Zakłada

4:17zachowanie na przykład pierwszej części wynagrodzenia jako rekompensaty

4:21za wykonaną dotychczas pracę. Taki zapis powinien

4:26dodatkowo mieć określone, jakie możliwości decyzyjne ma

4:30klient, czyli na przykład ile może zgłosić poprawek i

4:35w jakim terminie oraz kiedy uznajemy, że taka sytuacja impasu

4:39ma miejsce. W paragrafie, który możemy

4:44nazwać informacje dodatkowe, możemy zawrzeć bardzo ważne zapisy

4:48dla nas, projektantów. Warto zawrzeć zapis świadczący

4:53o tym, że wykonasz dane zlecenie według swojej najlepszej wiedzy.

4:57Dzięki temu możesz także zawrzeć zdanie, że klient

5:01jest świadomy, że niezbędna do wykonania przedmiotu umowy jest

5:06współpraca z jej wykonawcą, czyli z nami. Prosty

5:10zapisek potwierdzający, że możesz zaprezentować wykonany projekt w portfolio

5:15jako dorobek artystyczny, pozwoli ci używać

5:19projektów w dogodny dla ciebie sposób. Ten zapis niestety

5:23czasami jest obiektem wielu negocjacji i nie musi to wcale wynikać

5:27ze złych intencji klienta. Co jednak można zrobić, żeby przekonać

5:32go? Konsultacje z klientem na temat tego, co

5:36byś chciał pokazać. Wówczas w takiej sytuacji

5:40klienci się czują, że mają większą kontrolę nad publikacją i czasami

5:44udaje się dojść do kompromisu. Nie publikuj projektów, które nie

5:48zostały zaakceptowane przez klienta. Alternatywna wersja wzbudza

5:53czasami zbyt dużo wątpliwości w stosunku do wybranego wizerunku.

5:57W pewien sposób nawet go kwestionuje. Przygotuj

6:01komunikat prasowy albo po prostu małą prezentację, przez

6:05którą pomożesz klientowi zakomunikować zmianę logo lub

6:10powstanie nowej marki. Taka forma komunikatu graficznego

6:14może być dla niego bardziej odpowiednią formą poinformowania

6:19swoich klientów o zmianach niż nasze portfolia

6:23czy serwisy typu Behance. Fajnie zrealizowana

6:27publikacja nowego projektu może przynieść korzyści obu stronom, chociażby

6:32tworzy bardzo fajny content wizerunkowy. To też może być argument, który

6:36pomoże ci przekonać klienta. Warto uwzględnić w umowie

6:41zapis dotyczący materiałów dodatkowych. Mówi on,

6:45że jeśli w trakcie projektowania pojawią się potrzeby zakupienia licencjonowanych

6:50elementów, takich jak zdjęcia, fonty itp.,

6:55ich zakup leży po stronie klienta. W takiej sytuacji licencja

6:59czcionki czy zdjęcia zostaje z klientem i może jej używać

7:03także po zakończeniu zlecenia z nami. Zdejmuje

7:07z nas także ciężar przewidywania, jakich materiałów możemy

7:11potrzebować w trakcie procesu kreatywnego. Tak samo warto określić na

7:15przykład stawkę godzinową za pracę wychodzącą poza zakres

7:19umowy. Dzięki temu określisz także klientowi zakres

7:23swoich obowiązków w bardziej dokładny sposób. My

7:28w Komunikacie częściej jednak to określamy zadaniowo i umawiamy

7:32się z klientem na konkretne działania i projekty. Takie zabezpieczenie może

7:36ci zapewnić zapis o rejection fee oraz wpłacenie zadatku przed

7:41rozpoczęciem projektowania. Takie dwie reguły pozwolą ci

7:45swobodnie przystąpić do pracy koncepcyjnej bez zagrożenia, że

7:49zostaniesz bez kasy za swój czas i pracę. Podpisanie umowy

7:53jest momentem, w którym rodzi się projekt. Gratuluję! Mając

7:58już formalności za sobą, możemy małymi krokami skierować się do prac

8:02kreatywnych. Zaczniemy od określenia sobie i klientowi, co mu się podoba,

8:06w jakiej estetyce chcemy zrealizować nasz projekt. Zapraszam

8:11zatem do kolejnej lekcji.