UX: Wartość briefu

0:00Okej, zacznijmy temat briefu. Myślę, że większość z was słyszała

0:04już pojęcie "brief", z briefem się spotkała w codziennej pracy. I myślę,

0:10że najczęściej możemy z tym briefem spotkać się w internecie na tych wszystkich grupach

0:14poświęconych projektowaniu, grafice, pracy w agencjach. I tak

0:18naprawdę te fragmenty z briefów, te informacje

0:22od klientów, które dostajemy w plikach, bywają dosyć zabawne, więc

0:27są tematami memów albo jakichś innych śmieszków w internecie, więc z całą

0:32pewnością natknęliście już się na takie zagadnienia. Ale to,

0:36co jest dosyć zastanawiające, to fakt, że wiele

0:41osób, wielu projektantów deklaruje, że tak naprawdę z briefów nie

0:45korzysta, że dla nich brief jest stratą czasu i tak

0:49naprawdę wolą przejść od razu do etapu projektowania i powstawania

0:53produktu, żeby pokazać klientowi produkt i na

0:57bazie tego pokazywania podjąć pewne decyzje, zamiast

1:01rozpisywać się na jakieś nieistotne tematy, które

1:06do niczego nie prowadzą. Więc z jednej strony każdy o briefie

1:10słyszał, z drugiej strony nie każdy z briefem pracuje, więc przyjdziemy

1:14sobie teraz przez kilka takich zagadnień związanych z briefem, żeby przybliżyć, o co

1:19tak naprawdę chodzi, jak przygotować się do tworzenia takiego briefu, jak później z nim pracować. Jeżeli

1:25przetłumaczymy sobie słówko "brief" z języka angielskiego, to dostaniemy definicję

1:29o czymś zwięzłym, krótkim, treściwym. I tak naprawdę o to

1:33w tym chodzi, bo brief jest niczym innym jak jakimś krótkim dokumentem,

1:37z reguły kilkustronicowym, w którym opisane są właśnie

1:42te wstępne założenia projektu, oczekiwania klienta,

1:46ale przede wszystkim znajdują się tam informacje, które będą podstawą

1:50do późniejszych prac z klientem, rozmów z klientem. No bo

1:54tak naprawdę kiedy przychodzi sobie do nas jakiś nowy klient i mówi,

1:59że chce stronę i pracuje w jakiejś branży, która jest nam zupełnie

2:03obca (załóżmy, że całe życie projektowaliśmy strony i aplikacje

2:07dla branży automotive, robiliśmy strony dla salonów

2:12samochodowych, dla sklepów z akcesoriami samochodowymi i nagle

2:16przychodzi do nas klient z branży kosmetycznej, skupiony mocno na kosmetykach

2:20dla kobiet w określonym wieku, z określonej półki cenowej). No

2:25i teraz musimy bardzo szybko zrozumieć tak naprawdę, na czym polega branża, bo

2:29możemy zupełnie jej nie znać i nie rozumieć. Musimy zrozumieć, kim są klienci tego

2:33klienta, jakie ten klient ma oczekiwania względem projektu, z

2:37którym do nas przychodzi. Więc jak przygotować się do przygotowania

2:42takiego dokumentu, który wręczymy klientowi? Bo bardzo często będzie tak,

2:46że klient, przychodząc do nas, nie za bardzo wie, jak wygląda proces

2:50powstawania takiej strony internetowej. On być może do tej pory takiej

2:55strony internetowej nie tworzył albo stworzył jakąś tymczasową, która

2:59gdzieś tam sobie wisi, ale nie za bardzo przynosi mu korzyści biznesowe. Więc

3:04z jednej strony może przyjść klient, który powie: "Chcę stronę internetową

3:08albo aplikację mobilną. Właściwie to nie wiem, czego chcę. Jesteś

3:12projektantem, więc podpowiedz mi, co tak naprawdę potrzebuję, co

3:16powinniśmy tutaj zrobić". I wtedy naszą rolą jest

3:20przygotowanie takiego briefu, przygotowanie takiego dokumentu, który wręczymy klientowi

3:24i wytłumaczymy, w jaki sposób powinien uzupełnić takie

3:29informacje w dokumencie. Ale z drugiej strony może przyjść do nas klient,

3:33który już wielokrotnie z agencjami współpracował, i który doskonale

3:37zdaje sobie sprawę z tego, jaką rolę ma brief, jak taki brief przygotować

3:41i uzupełnić - i przyjdzie ze swoim dokumentem, ze swoim uzupełnionym

3:46już briefem dla agencji. Więc w czasie swojej pracy możecie spotkać się

3:50zarówno z tym, jak i z tym drugim przypadkiem,

3:55ale zdecydowanie częściej zdarza się, że to my

3:59jako projektanci wręczamy brief do uzupełnienia. Raczej większe

4:03firmy czy też doświadczone firmy będą miały taki brief

4:08przygotowany przez siebie, więc przygotowanie takiego dokumentu,

4:12który będzie gdzieś sobie wisiał u nas na dysku, który będzie gdzieś dostępny online

4:16czy będziemy trzymać w skrzynce pocztowej, jest po prostu wygodnym

4:20rozwiązaniem, bo w momencie kiedy pojawia się nowy klient, kiedy pojawia się nowy

4:24kontakt, my od razu możemy taki dokument przedstawić klientowi, opisać,

4:29na czym to polega i przekazać dalej, do dalszych prac, zamiast

4:33za każdym razem przygotowywać nowy brief dla klienta.

4:37No dobra, ale jak tak w sumie wygląda ten

4:41brief, co tam dokładnie powinno się znaleźć? Przede wszystkim brief

4:46będzie listą pytań. To nic innego jak lista pytań. Część z pytań

4:50może być pytaniami otwartymi i to będzie zdecydowana większość, ale

4:54będą też jakieś pytania zamknięte. Warto te pytania zamknięte dodawać,

4:58bo one też przyspieszają odpowiedzi na pytania, ułatwiają podejmowanie pewnych

5:02decyzji i pozwalają klientowi szybciej po prostu to wszystko uzupełnić. Więc

5:09te pytania, które się tam znajdą, one w pierwszej kolejności

5:13mają nam pomóc zrozumieć branżę, produkt,

5:18usługę, z którą będziemy mieć zaraz do czynienia, a w drugiej

5:22kolejności będą pomagały nam w zrozumieniu klienta, w zrozumieniu

5:27potrzeb tego klienta - dlaczego powstaje ten produkt, dlaczego sobie wymyślił,

5:31że idzie teraz do agencji reklamowej, że idzie teraz do projektanta i

5:35że potrzebuje właśnie strony internetowej, a nie na przykład drukowanego

5:39katalogu. To, o czym trzeba wiedzieć na pewno, to

5:44to, że nie ma idealnego wzoru na idealny brief. To

5:48znaczy, nie ma takiego jednego dokumentu, który znajdziecie gdzieś

5:52dostępny w internecie i on będzie tym właściwym, tym najlepszym

5:57w danym projekcie, bo ten brief będzie bardzo różny w zależności od

6:02tego właśnie, z jakim projektem będziemy mieć do czynienia. Zupełnie inne pytania

6:06będziemy zadawać, jeżeli będziemy wiedzieć, że konkretnie do wykonania

6:10będzie aplikacja mobilna, inne pytania zadamy, jeżeli będzie to strona internetowa. Zupełnie

6:14inne pytania będziemy zadawać, jeżeli będziemy przygotowywać jakąś

6:19strategię marketingową, rebranding, będziemy

6:23projektować logo, katalogi czy cokolwiek innego do druku. Więc

6:27w internecie znajdziecie całą masę wzorów takich briefów. Warto

6:32je sobie przejrzeć, warto zobaczyć, jakie pytania często padają, jak wygląda

6:36struktura takiego dokumentu i zainspirować

6:40się tymi dostępnymi wzorcami i spróbować stworzyć taki swój, własny,

6:44który będzie punktem wyjścia do tych projektów, które wykonujecie najczęściej. Bo

6:49potem drobne korekty, drobna zamiana pytań czy kolejności

6:54tych pytań jest dużo łatwiejsza niż, tak jak wspomniane wcześniej, tworzenie

6:58za każdym razem, dla każdego klienta nowego briefu. Przygotujmy sobie

7:02zakres pytań, przygotujmy sobie formatkę i w zależności od tego,

7:06jaki typ realizacji będziemy mieć do wykonania - czy

7:10to będzie strona internetowa, czy wspomniany projekt logo - możemy wtedy dopasowywać

7:15te formatki już do konkretnej kategorii projektu. To,

7:19o czym warto jeszcze pamiętać, to to, żeby nie przesadzić z ilością pytań,

7:23bo z jednej strony możemy zadać ich całą masę. To znaczy

7:27tych pytań może być 150, może być 200 i ciągle będziemy mieć poczucie, że jest

7:31ich jeszcze za mało, że jeszcze potrzebujemy dopytać o to lub o to,

7:35żeby zrozumieć w pełni tę branżę, żeby zrozumieć tego użytkownika, dla którego będziemy

7:40tworzyć, żeby zrozumieć cele biznesowe klienta, więc nie chodzi

7:44o to, żeby zasypać stosem pytań klienta, który prawdopodobnie pierwsze

7:48co będzie chciał zrobić, to zrzucić odpowiedzialność na wypełnianie tego briefu

7:53na inną osobę, która będzie miała więcej czasu. Chodzi o to, żeby

7:57zadać takie pytania, które na tym początkowym etapie pomogą

8:01nam odpowiedzieć sobie na pewne trapiące nas pytanie jako

8:05projektantów. Musimy też myśleć o tym, że bardzo często

8:10ten brief będziemy wręczać, zanim jeszcze podpiszemy

8:14umowę, zanim jeszcze określimy harmonogram

8:18czy wycenę, bo tak naprawdę brief może być świetnym materiałem do tego,

8:22żeby właśnie ta oferta i ta umowa powstała. No bo

8:26jak mamy określić, ile powinniśmy otrzymać pieniędzy za

8:30zaprojektowanie strony internetowej czy aplikacji mobilnej, jeżeli

8:34nie wiemy jeszcze, co tak naprawdę na tej stronie czy w tej aplikacji powinno

8:39się znaleźć. Klient zawsze będzie mówił o tym, że potrzebuje raczej prostej

8:43strony, że tam nie będzie znajdowało się nie wiadomo co, że takie

8:47rozwiązania są już na innych stronach czy w innych aplikacjach. Ale to, że

8:51coś jest często spotykane na stronach czy w aplikacjach, to, że często pojawia się w

8:55tych rozwiązaniach, z których klient sam na przykład prywatnie korzysta, wcale nie musi

8:59oznaczać, że będzie to po pierwsze łatwe do zaprojektowania, a po drugie łatwe

9:04do wdrożenia. I wtedy ten czas, który będziemy potrzebować na zrobienie

9:08takiej strony i też czas na realizację, na wdrożenie

9:12tego wszystkiego będzie się wydłużał, a w związku z wydłużaniem się tego czasu zawsze

9:17będą rosły jakieś koszty. Więc jeżeli nie wiemy tak naprawdę, co

9:21jest zbiorem wymagań, co mamy zaprojektować, ile ekranów będzie do

9:25zaprojektowania, jak rozległe, jak duża będzie struktura informacji,

9:29które musimy uporządkować, ciężko przewidzieć po pierwsze ile czasu nam

9:33to zajmie, a po drugie ile pieniędzy powinniśmy za to wziąć. Dlatego bardzo

9:37zachęcam was do tego, żeby tak przygotowany brief wysyłać jeszcze, zanim

9:41podpiszemy jakąkolwiek umowę z klientem i niech to będzie podstawa do podpisania

9:45tej umowy, bo po pierwsze wy będziecie wiedzieć, co robicie (to

9:49znaczy na jakiej podstawie wyceniacie projekty), ale też klient będzie pewniejszy,

9:53że jesteście odpowiednimi ludźmi na odpowiednim miejscu, bo nie strzelacie

9:57w ciemno i nie robicie wycen, które są totalnie z kosmosu, tylko faktycznie opieracie

10:02się na tych potrzebach, które zaprezentował wam klient. Oczywiście na

10:06etapie briefu możemy nie wychwycić rzeczy, które klientowi wydają się

10:10potrzebne, ale tak naprawdę nie będą niezbędne, ale o tym będziemy mówić

10:14zaraz.