UX: Sortowanie kart

0:00Kolejna część, o której będziemy mówić, to weryfikacja projektów. No

0:04bo tak naprawdę co z tego, że sobie coś tam powymyślamy, co z tego,

0:08że sobie coś poukładamy w tych naszych strukturach, podejmiemy pewne decyzje

0:12projektowe, jeżeli nie sprawdzimy, czy zostały one podjęte dobrze. My

0:17jako projektanci, jako architekci informacji jesteśmy przygotowani do

0:21tego, żeby podejmować dobre i słuszne decyzje projektowe. Ale

0:25nigdy nie będziemy naszymi użytkownikami, nigdy nie będziemy myśleć jak nasi użytkownicy i

0:30niestety czasami bywa tak, że decyzje, które podejmujemy, będą

0:34błędne, ponieważ założymy, że użytkownik coś wie, użytkownik

0:38rozumie trochę więcej, a tymczasem jest zupełnie inaczej. Dlatego bardzo bezpiecznie

0:43jest podejść do pewnej weryfikacji naszych projektów. I tak

0:47naprawdę im szybciej zweryfikujemy naszą pracę, tym lepiej. Bo dobrze

0:51jest weryfikować, testować i badać projekty, kiedy

0:55są jeszcze projektami, kiedy jeszcze nie zaangażowaliśmy na przykład zespołu

0:59deweloperskiego w rozwijanie pewnego produktu, rozwiązania. Kiedy

1:04to są tylko makiety, kiedy to są tylko struktury, które możemy przebadać, kiedy to są tylko

1:08projekty graficzne, ten czas poświęcony na badania i testy, ten

1:13koszt poświęcony na badania i testy oraz ewentualne poprawki będzie

1:17dużo mniejszy niż kiedy poświęcimy bardzo dużo czasu na wdrożenie i po

1:21wdrożeniu okaże się, że teraz trzeba sporo rzeczy zmieniać. Więc weryfikujmy

1:26jak najszybciej nasze założenia, a dzięki temu jest większa szansa, że

1:30trafimy z tymi rozwiązaniami do tych użytkowników, którzy będą

1:34z tych rozwiązań korzystać. Mówiąc o weryfikacji

1:38projektu, będę mówiła o sortowaniu kart, o testach

1:43zadaniowych, testach użyteczności oraz analizie ruchu. Zaczniemy

1:48od sortowania kart. Sortowanie kart, card sorting. O nim

1:52wspominałam już trochę na etapie badania potrzeb, na etapie robienia

1:56researchu, na tym pierwszym etapie zanim jeszcze zaczynamy pracować nad strukturą. Bo

2:01tak naprawdę jest to świetne rozwiązanie do tego, żeby właśnie sprawdzić to, co mamy

2:05teraz. Jeżeli pracujemy nad jakimś redesignem

2:09strony lub aplikacji, jeżeli chcemy coś poprawić, to fajnie na takim card

2:13sortingu przetestować właśnie ten obecny stan i na tej podstawie, na podstawie

2:17tych warsztatów cardsortingowych zaproponować nowy model. Czym

2:21tak właściwie jest ten card sorting, można by było zapytać. To nic innego jak

2:25wspomniane sortowanie kart. To znaczy mamy jakiś zakres

2:30słownictwa, etykiet. Na przykład kategorie nawigacji,

2:34kategorie treści, jakieś

2:39treści po prostu, które pojawiają się na stronie. Drukujemy

2:43to w formie kart, rozdajemy użytkownikom na warsztatach i prosimy

2:47ich o to, aby pogrupowali te informacje w taki sposób, w jaki im

2:51się wydaje. Jest to bardzo proste i w

2:55gruncie rzeczy dość szybkie rozwiązanie warsztatowe,

2:59które możecie wpleść oczywiście w jakieś szersze warsztaty. To nie musi być tylko card

3:04sorting. Możecie to połączyć z jakimiś innymi zadaniami, które

3:08przygotujecie dla użytkowników. Natomiast warto taki card sorting przeprowadzić. Oczywiście

3:14można również przeprowadzać card sortingi zdalne, ale

3:18jeżeli macie tylko taką możliwość, jeżeli możecie spotkać się z waszymi użytkownikami

3:22na żywo, to zachęcam was do tego, ponieważ przeprowadzenie takiego card sortingu

3:27nie jest trudne pod względem organizacji, nie wymaga się od moderatora,

3:31który będzie prowadził takie ćwiczenia, jakichś specjalnych umiejętności. Więc

3:36nawet jeżeli nie macie jeszcze doświadczenia, możecie spróbować się właśnie w zorganizowaniu

3:42takiego card sortingu, żeby przetestować trochę siebie w roli moderatora

3:46takich testów, ale też, żeby sprawdzić, że faktycznie ten card

3:50sorting może dać wam fantastyczne wnioski. Są takie dwa podstawowe

3:54rodzaje card sortingu. Jest to card sorting otwarty

3:59i card sorting zamknięty. Otwarty od zamkniętego różni się tym, że w przypadku otwartego

4:04mamy jakieś karty z nazwami, natomiast nie mamy

4:08głównych kategorii. I dajemy użytkownikowi, dajemy testowanej

4:12osobie, tym osobom, które biorą udział w naszych warsztatach, w naszych testach

4:17wszystkie te kartki. Prosimy, żeby pogrupowali je w jakieś

4:22kategorie i potem te kategorie nazwali. To znaczy dostają

4:26użytkownicy również puste kartki, które muszą uzupełnić i tak jak im się wydaje, tak po

4:30prostu powinni nazwać te kategorie, które sobie wypracowali. Natomiast w

4:34przypadku card sortingu zamkniętego te kategorie są już narzucone i to raczej

4:38do tych kategorii dopasowujemy te treści, które są na pozostałych kartkach,

4:42więc użytkownicy i badani nie muszą specjalnie zastanawiać

4:46się nad tym, jak to nazwać, ale bardziej jak dopasować te treści i co tak naprawdę

4:50oznaczają te etykiety, które na kartach się znalazły. Jak

4:55zorganizować taki card sorting? Jak w ogóle zorganizować taki warsztat? No

5:00przede wszystkim musimy zrekrutować sobie jakichś ludzi. Oczywiście to powinny

5:04być osoby, które wpisują się w persony użytkownika naszej strony czy aplikacji,

5:09czyli to faktycznie muszą być osoby, które korzystały wcześniej z takiej strony bądź

5:13korzystają lub mogą korzystać, które pasują

5:17pod kątem demografii i zainteresowań do tych użytkowników,

5:21którzy faktycznie te strony nasze odwiedzają. Bo nie

5:26sztuką jest zaproszenie ludzi, którzy totalnie nie są związani z produktem,

5:30który projektujemy, żeby oni zrobili coś, co im się wydaje. Bo zrobią

5:35to po swojemu, ale niekoniecznie będzie bliskie to tym rozwiązaniom, które zaproponowaliby

5:41tacy prawdziwi użytkownicy naszych produktów. Ile takich

5:45osób zrekrutować? Taki card sorting można przeprowadzić indywidualnie. To

5:49znaczy możemy przeprowadzić go z jedną osobą, ale z doświadczenia wiem, że najciekawsze

5:54efekty otrzymujemy w momencie kiedy zapraszamy całe

5:58grupy do takich testów. I wtedy możemy założyć, że testujemy

6:02na przykład dwie albo trzy grupy, które mają minimum trzy, cztery osoby. Więc

6:07sugerowałbym, żeby to było około piętnaście, maks. dziesięciu, piętnastu

6:11osób na taki warsztat, które podzielimy na grupy. Fajnie

6:16by było jeżeli te osoby są możliwie wymiksowane -

6:22że to są i specjaliści, i nowicjusze, i osoby młodsze, i osoby starsze. Ponieważ

6:26dadzą nam bardzo różny feedback dla nas jako

6:31projektantów i będzie nam łatwiej podejmować pewne decyzje projektowe na

6:36bazie tych różnych charakterów, typów osobowości, różnych

6:40doświadczeń i różnego sposobu wykorzystywania tych produktów, z których

6:44na co dzień korzystają. Bo inaczej korzystać będą ze strony nastolatkowie,

6:49inaczej osoby starsze. Oprócz ludzi będziemy potrzebować jeszcze miejsca. Jeżeli

6:54będzie to duża grupa, to musimy zadbać o to, żeby miały te osoby odpowiednio

6:58dużo miejsca, żeby chodzić, poruszać się, rozkładać karty na jakimś

7:02stole. Na pewno przydadzą się stoły, bo jest to najwygodniejsze miejsce

7:06do układania i przekładania kart. Więc zadbajmy o odpowiednio duże

7:10dwa albo trzy stoły, w zależności od tego, ile grup będziemy mieć. I wokół tych

7:14stołów będą zbierać się grupy, które będą sortować karty. Więc zadbajmy o

7:19odpowiednio dużą salę, odpowiednie naświetlenie tej sali, o to,

7:23żeby była tam klimatyzacja. Uwierzcie mi, że nie ma nic gorszego niż prowadzić taki warsztat w

7:2740-stopniowym upale w pomieszczeniu bez klimatyzacji. Jeżeli wiecie,

7:32że te warsztaty będą się przedłużać, że będziecie oprócz card sortingu robić jeszcze

7:36jakieś inne zadania, to zadbajcie o jakąś wodę, kawę, herbatę i nawet

7:41głupie ciastka, bo to sprawi, że ci uczestnicy tego warsztatu będą

7:45chętniej brali w nim udział, nie będą zmęczeni, nie będą myśleli o tym, że chce im

7:49się strasznie pić, tylko będą faktycznie brali udział w sortowaniu

7:53tych kart i dawali jakiś sensowny feedback. I oczywiście samo

7:58to, że będziemy na takim sortowaniu kart, to jeszcze nic, ponieważ przy

8:03tak dużej grupie osób nie będziemy w stanie wyłapać tych wszystkich niuansów

8:07i rozmów, które będą odbywać się między wszystkimi ludźmi. Więc

8:11musimy zadbać o to, żeby nagrać odpowiednio takie sesje. Jeżeli prowadzimy

8:16kilka grup przy różnych stołach, możemy zastanowić się, czy nie nagrywać każdego

8:20stolika osobno. To może być zwykły telefon, który położymy na stole i będzie nagrywał

8:26dźwięki. Oprócz tego możemy zadbać o ogólne nagranie

8:30wideo, które pozwoli nam w jakiś sposób połączyć te dźwięki, które słyszymy

8:34na nagraniu audio razem z obrazem. No i oprócz tego, oprócz

8:38tego, że jesteśmy my, przyda się również druga osoba, drugi moderator, który pomoże

8:42nam w organizacji, który będzie razem z nami krążył między tymi osobami,

8:47będzie podsłuchiwał trochę rozmowy, które się dzieją

8:51między tymi wszystkimi ludźmi i również będzie pomagał w notowaniu i spisywaniu

8:55wniosków z takich warsztatów cartsortingowych. Ile

8:59czasu trwa taki warsztat? No tak naprawdę potrafi około godziny do

9:03półtorej godziny trwać zadanie warsztatowe polegające na ustrukturyzowaniu

9:08informacji, które uczestnicy dostają. Natomiast musimy

9:12jeszcze pomyśleć o tym, że musimy się przygotować odpowiednio do takiego warsztatu,

9:16musimy przynajmniej przygotować kartki,

9:20które wydrukujemy jako karty, które będziemy rozdawać tym

9:25uczestnikom. Więc wypisanie, dobranie odpowiednich etykiet, które

9:29będą kategoryzowane, jest dosyć kluczowe. Takie przygotowania jednak potrafią

9:33zamknąć się w dwóch do trzech godzin. Jeżeli musimy dodatkowo wynająć

9:37jakąś salę, bo nie mamy jej gdzieś w okolicy, jeżeli musimy zadbać specjalnie

9:42o to, żeby zdobyć jakiś catering, to to może wydłużyć czas. Natomiast

9:46im prościej, tym lepiej, zwłaszcza na początku. Jeżeli to są wasze pierwsze warsztaty cardsortingowe,

9:51to lepiej sobie nie utrudniać, zrobić coś prościej, zrobić coś

9:56szybciej, żeby po prostu sprawdzić się w tej roli, i żeby też sprawdzić czy

10:00ten card sorting faktycznie pomaga w waszej pracy, czy niestety

10:04nie musicie przekazać tego dalej do badaczy lub do innych projektantów. Oczywiście samo

10:11to, że zbierzemy feedback, samo to, że nagramy jakieś informacje, że przygotujemy

10:15się odpowiednio do takiego warsztatu, to nie wszystko. Bo po tym wszystkim trzeba jeszcze

10:19to wszystko zebrać do kupy, trzeba jeszcze jakoś to przeanalizować i

10:23trzeba wystosować z tego wszystkiego odpowiednie wnioski. No i to niestety

10:27potrafi zająć nam trochę czasu i musimy liczyć się z tym, że przynajmniej jeden do

10:31dwóch dni musimy poświęcić na analizę wniosków z takich warsztatów. To

10:35znaczy musimy przesłuchać nagrania. Jeżeli nie robiliśmy na bieżąco notatek, jeżeli nie

10:39mieliśmy nikogo, kto mógłby te notatki na bieżąco robić, czeka nas przesłuchiwanie nagrań,

10:44zapisywanie ważniejszych cytatów, przeglądanie ważniejszych

10:48wniosków. Dużym uproszczeniem, które

10:52pomaga, jeżeli nie mamy zbyt wielu obserwatorów na naszym badaniu,

10:56którzy mogą na bieżąco notować, jest po zorganizowaniu

11:00takiej sesji cardsortingowej zaproszenie do zaprezentowania wszystkich

11:04modeli. I wtedy przewidujemy około dziesięciu minut na grupę i grupa zaprasza do

11:09wspólnego stołu, opowiada o tej strukturze, opowiada dlaczego w taki, a

11:13nie inny sposób podzielili te treści. I wtedy łatwiej jest

11:17nam złożyć te najważniejsze wnioski i zebrać

11:21to wszystko. I szybciej jest przeanalizować, kiedy mamy takie podsumowanie przygotowane

11:26już trochę przez tych uczestników warsztatów. Niemniej jednak te rozmowy

11:30i te czasami kłótnie między osobami co

11:35powinniśmy w jakiej kolejności ułożyć czy w jakim miejscu, są bardzo ciekawe i

11:39potrafią nam dać naprawdę bardzo dużo ciekawych wniosków, więc

11:43fajnie jest to wszystko wyśledzić, fajnie znaleźć ten czas, żeby

11:48to wszystko przesłuchać, wyłapać. No, ale wiadomo, czasami są projekty,

11:53które nie pozwalają nam na zbyt długie poświęcenie czasu na taką

11:57analizę i musimy trochę przyspieszyć, więc takie przeanalizowanie i podsumowanie

12:02informacji na koniec warsztatu może nam się po prostu przydać.